woensdag 5 december 2018

Centrale Raad doet uitspraak over proefplaatsingen

woensdag, 05 december 2018

De Centrale Raad heeft op 13 november uitspraak gedaan in een zaak die was aangespannen door Marc van Hoof, advocaat van de Bijstandsbond. De zaak ging over de vraag of een proefplaats -regulier werk verrichten met behoud van een bijstandsuitkering- mag. De Centrale Raad zegt dat het in dit geval mag, want het is een voorziening gericht op arbeidsinschakeling De hoogste rechter heeft er wel bijgezegd dat het doel van de proefperiode en de korte duur van belang zijn. Marc van Hoof interpreteert dat als volgt: dat het doel moet zijn in dienst te komen bij de werkgever tegen een loon. Zo’n proefperiode kan niet als de werkgever niet zegt: je komt bij mij in dienst. Bovendien moet het een korte periode betreffen. In dat geval, zegt de rechter, is van verdringing van bestaande reguliere arbeid geen sprake.

Persoonlijke situatie
De Centrale Raad gaat erg in op het specifieke geval. Of proefplaatsing mag, stelt de rechter afhankelijk van het specifieke geval. Hij zegt dus niet: proefplaatsing mag altijd. De proefplaatsing was zeer toegespitst op de persoonlijke situatie van de klant. ‘Gelet op de omstandigheden van dit geval was de proefplaatsing bij het TDC onmiskenbaar bedoeld om appellant te ondersteunen bij zijn arbeidsbemiddeling met als doel het verwerven van reguliere arbeid, bij welke arbeid geen gebruik (meer) wordt gemaakt van de voorziening’.

Lang nadenken
De Centrale Raad heeft zeer lang over de uitspraak gedaan. De zitting was op 29 mei, de uitspraak is op 30 november verzonden. Dus 6 maanden later. Officieel moet de rechter binnen 6 weken uitspraak doen met een verlenging van 6 weken. Maar er staat geen sanctie op als het veel langer duurt, zoals nu. Officieel staat de uitspraak op 13 november, maar toen moesten er nog op de achtergrond deskundigen naar kijken voor de uitspraak werd gepubliceerd.

Zinsnede
De uitspraak bevat ook de volgende zinsnede: 'Uit 4.3.2.1 volgt dat het antwoord op de vraag of het verrichten van werkzaamheden met behoud van bijstand, zoals bij de onderhavige proefplaatsing het geval is, aangemerkt kan worden als een voorziening gericht op arbeidsinschakeling, zoals bedoeld artikel 9, eerste lid, aanhef en onder b, van de PW, afhankelijk is van de concrete omstandigheden van het geval’. De juridische discussie spitst zich dus toe op de vraag, wat moet worden verstaan onder een ‘voorziening gericht op arbeidsinschakeling’. Het argument van verdringing is voor de rechter van minder belang

Verplichte arbeid
De rechter gaat ook in op wel of niet verboden arbeid. Hier zijn de criteria het excessief of disproportioneel karakter ervan en/of het totaal ontbreken daaraan van enig perspectief richting arbeidsinschakeling. Of daar wel of geen sprake van is, is weer afhankelijk van de concrete omstandigheden. In het onderhavige geval is geen sprake van verboden verplichte arbeid.

Conclusie
De vraag blijft hangen of andere vormen van reguliere arbeid verrichten met behoud van uitkering nu wel of niet mogen. Zoals de Flextensie constructie. Bij de Flextensie constructie kom je na de periode met behoud van uitkering niet in dienst, en de periode duurt 6 maanden. Dit geldt ook voor de 6 maanden stages bij de gemeente Amsterdam die als leer-werk stages worden gepresenteerd. Het draait voornamelijk om de vraag of al deze vormen van onbetaald arbeid verrichten in een specifiek geval wel of niet beschouwd kunnen worden als gericht op arbeidsinschakeling en van korte duur. Volgens Marc van Hoof mag met deze uitspraak in de hand de Flextensie constructie niet. En de leer-werkstages in Amsterdam ook niet, al ligt dat wat genuanceerder. Want dat is tegelijkertijd leren en werken, dus wat is het doel? Maar constructies in de WMO dagopvang zoals bij het bedrijf Reakt waar mensen reguliere arbeid verrichten voor 7,50 euro per dag mogen ook niet.

De uitspraak staat in deze link: http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:CRVB:2018:3829

zondag 2 december 2018

Bijstandsbond trekt aan de bel. Gemeente Amsterdam traineert aanvragen IOAZ-uitkering. Online check formulier klopt niet. Met reacties manager checklist.


3-12-2018.

Naast de bijstand zijn er nog twee andere uitkeringen, die door de gemeente worden uitgevoerd, nl. de Inkomensvoorziening Oudere en Arbeidsongeschikte Zelfstandigen IOAZ en de Inkomensvoorziening Oudere en Arbeidsongeschikte Werknemers de IOAW. Van de IOAW is een sterfhuisconstructie gemaakt, maar de IOAZ kan een uitkomst zijn voor stoppende ondernemers, die met hun bedrijf het hoofd niet boven water kunnen houden. Het grote voordeel van een IOAZ uitkering is, dat een deel van het vermogen wordt vrijgelaten. Eigen vermogen is vrijgesteld tot een bedrag van 132.299. Een eventuele pensioenuitkering is vrijgesteld tot een bedrag van 122.717 euro. Wel telt een eventueel eigen huis ook mee bij het vermogen.

Nu de checklist van de gemeente Amsterdam. Wanneer je naar de pagina IOAZ aanvragen van de gemeente gaat kun je een checklist invullen en je kunt een gesprek aanvragen waarin je je aanvraag feitelijk doet. Maar je kunt dus eerst een checklist invullen om te kijken of je in aanmerking komt. Die wemelt van de fouten. Zo staat er de volgende vraag: Ik heb geen andere mogelijkheden om aan geld te komen en ik heb geen spaargeld. Dit geldt ook voor mijn partner. Vul je daar nee in, dan wordt gezegd: u kunt niet verder, u komt niet in aanmerking. Zoals we hierboven zagen is dit veel te kort door de bocht. Je mag in principe wel spaargeld hebben.

Iemand kwam op het spreekuur van de Bijstandsbond, waarbij hij de vraag invulde verdient u minder dan 7000 euro met uw bedrijf? Vul je ja in dan wordt gezegd: u komt niet in aanmerking. Vraag een bijstandsuitkering aan. Ook dit klopt niet.

Een andere fout. Op een gegeven moment komt in de check list de vraag: kunt u uw bedrijf per direct beëindigen? Ja. Toen kregen wij ook de mededeling: u komt niet in aanmerking, vraag een bijstandsuitkering aan. Toen wij invulden: nee konden we wel verder gaan. Dit klopt ook niet. Je komt niet voor IOAZ in aanmerking als je al eerder volledig bent gestopt alvorens de IOAZ uitkering aan te vragen. Maar dat is heel iets anders.

Kortom, er klopt weinig van die checklist. De Bijstandsbond gaat het bij de gemeente aan de orde stellen.

Piet van der Lende



Nog op zondagavond kregen wij de volgende reactie:

 Beste heer van der Lende, dank voor uw melding t.a.v. De checklist voor o.m. Het IOAZ. Ik ben de manager van de afdeling die verantwoordelijk is voor de inhoud en gebruiksvriendelijkheid van de checklist. De checklist wordt met name gebruikt voor Bbz aanvragen. Dat zijn er enkele duizenden per jaar, terwijl IOAZ aanvragen in de tientallen lopen. Dat er fouten in het Bbz-pad van de checklist zitten, sluit ik uit. Maar dat er foutjes zitten in de checklist voor het IOAZ of minimaal dat de logica niet voor elke aanvrager duidelijk is, sluit ik vanwege het beperkt gebruik niet uit. 

Naar aanleiding van uw mail heb ik zojuist zelf de voorwaarden voor het IOAZ in de checklist ingevuld. Ik kom de euvels die u noemt niet tegen. Om te weten of ik uw melding moeten adresseren als een inhoudelijke fout in de checklist of een onduidelijkheid, zou ik u willen vragen om even dubbel te checken of u of degene die de checklist heeft ingevuld als eerste meerkeuze heeft ingevuld: ‘Ik ben ondernemer, ouder dan 55 jaar en wil binnen 1,5 jaar stoppen met mijn bedrijf’.  Dit is de enige keuze die het IOAZ pad volgt, alle andere keuzes (ook de keuze ‘ik ben ondernemer, ouder dan 55 jaar en heb financiële ondersteuning nodig’) leiden langs het pad voor een Bbz aanvraag en daarbij gelden o.m. de vragen zoals u deze noemt in uw mail.

Ik hoor graag van u.

Daarop schreven wij de volgende reactie:

  
Beste,

Hartelijk dank voor de reactie zelfs al op zondagavond. Wij hebben het nog eens bestudeerd en wij komen na uw informatie tot de volgende analyse.
Onze gang van zaken is als volgt. We typen in: IOAZ aanvragen gemeente Amsterdam. We komen dan ik Google op de volgende pagina. https://www.amsterdam.nl/veelgevraagd/?productid=%7B40FB837F-362E-4BEC-8651-19ABB6004307%7D

Hier staat toch duidelijk IOAZ aanvragen en vul de checklist in om te kijken of u in aanmerking komt. Ook op de volgende pagina staat er duidelijk als kop boven: IOAZ aanvragen. Vul de checklist in. Achter dit laatste zinnetje is in kleine letters de volgende formulering toegevoegd: ‘Daarmee kijkt u of u misschien recht hebt op bijstand voor zelfstandigen’ Op subtiele wijze is in kleine letters de checklist veranderd van ‘IOAZ aanvragen’, de kop er boven, naar ‘bijstand voor zelfstandigen’. Blijkbaar begrijpen wij nu is het tegelijkertijd een checklist voor de BBZ, die echter nergens wordt genoemd. ‘Bijstand voor zelfstandigen’ is blijkbaar de verzamelnaam voor IOAZ en BBZ tezamen. Ook verderop in de checklist wordt steeds gesproken over ‘bijstand voor zelfstandigen’. 

Dan kom je op de eerste pagina van de checklist waar nu plotseling boven staat: ‘bijstand voor zelfstandigen’. Nu blijkt het zo te zijn, dat ALLEEN als je bij de eerste vraag van de checklist invult ‘Ik ben ondernemer, ouder dan 55 jaar en wil binnen 1,5 jaar stoppen met mijn bedrijf’ dat dan de checklist leidt naar de beoordeling of je voor IOAZ in aanmerking komt. Waarom zou diegene, die wat minder ervaring heeft met het invullen van formulieren, en die wil weten of hij voor de IOAZ in aanmerking komt, niet invullen ‘Ik ben ondernemer, ouder dan 55 jaar en heb financiële ondersteuning nodig’. 

Je zit dan zonder het te weten, in het beoordelingstraject of je in aanmerking komt voor de BBZ en krijgt bij de vraag naar het spaargeld als je daar ja invult de mededeling ‘U komt niet in aanmerking voor de bijstandsuitkering voor zelfstandigen. U kunt het formulier niet verder invullen. Geen toelichting, waarschuwing of wat dan ook. ‘Bijstandsuitkering voor zelfstandigen’ kan van alles zijn. 

Bovendien vul je de checklist in om te weten of je in aanmerking komt voor de IOAZ. Je hebt gehoord van een kennis, dat je volgens hem in aanmerking komt. Het blijkt nu dat je van tevoren al verschillende voorwaarden in je hoofd moet hebben zitten om de checklist in te vullen. Stel, je bent niet op de hoogte van de leeftijdsgrens van 55 jaar? Dan ga je de mist in. 

Op ons spreekuur meldden zich enkele verontwaardigde mensen die zeiden dat de checklist niet klopte. Maar het zit hem er dus in, dat de BBZ heel andere voorwaarden kent dan de IOAZ. Ook wij, toch wel een beetje ervaring met het invullen van formulieren zijn er ingestonken. Wij veronderstellen niet, dat u dit met opzet heeft gedaan, maar het is zeer verwarrend. 

met vriendelijke groet,
Piet van der Lende

Daarop kwam weer deze reactie:

Beste heer van der Lende, dank voor deze nadere toelichting. Ik lees dat er door u geen fouten in de checklist zijn geconstateerd, maar dat de routing voor mensen die de IOAZ denken aan te vragen onduidelijk is en wellicht onlogisch. Ik leg dit neer bij de collega’s die het formulier beheren om hier zo snel mogelijk verbetering in aan te brengen aan de hand van uw toelichting. Kunnen zij evt. benaderen om fine te tunen, mocht het nodig zijn?

Onze insteek bij onze online dienstverlening is om zo min mogelijk de regelingen centraal te stellen en zoveel mogelijk de situatie van de aanvrager. Als de checklist alleen gericht was geweest op het IOAZ dan had de door u gefingeerde ondernemer bij het antwoord op de eerste vraag al als antwoord gekregen dat hij/zij niet in aanmerking komt, terwijl het bij de gecombineerde checklist nog kan blijken dat hij/zij wel in aanmerking komt voor het Bbz.

Met vriendelijke groet,