donderdag 23 mei 2019

Gaat Groot Wassink, wethouder werk en inkomen in Amsterdam nu ook een uitrookbeleid van bijstandsgerechtigden voeren onder druk van het Rijk?

Een samenvatting van het artikel verscheen ook in Het Parool.

Wethouder Rutger Groot Wassink van Amsterdam, die gaat over de uitvoering van de Participatiewet, stuurde 20 mei een brief naar de gemeenteraad waarin hij zijn plannen voor de nabije toekomst uiteen zet. Deze brief werd begeleid met zijn commentaren in de pers, o.a. een artikel in Het Parool, waarbij de wethouder zijn plannen toelichtte. In de pers wordt gesproken over een ‘militaire operatie’ maar het is enigszins onduidelijk of Groot Wassink deze woorden in de mond genomen heeft.

In de pers kwam naar voren, dat alle 40.000 bijstandsgerechtigden op gesprek moeten komen. Maar in de brief staat dat 30.000 bijstandsgerechtigden zullen worden opgeroepen. Het verschil zit hem er waarschijnlijk in, dat alle 40.000 telefonisch of schriftelijk zullen worden benaderd, maar dat men het voornemen heeft 30.000 ook daadwerkelijk op te roepen. Ook komt in de pers en de brief naar voren, dat dit gesprek niet vrijblijvend is. Op alreeds van andere (rechtse) politici bekende manier wordt een kleine minderheid die niks zou willen gebruikt als argument om alle bijstandsgerechtigden intensiever en strenger aan te pakken. Ook wordt het nodige effect verwacht van een uitrookbeleid: mensen die niet zouden willen, of niet op alle gesprekken komen opdagen, of die door alle druk afzien van een uitkering, moeten zich maar zien te redden. Weg is weg. Nu al ervaren wij op het spreekuur, dat verschillende mensen ervoor kiezen met betaald werk te leven beneden het sociale bijstandsminimum: al dat gedoe met de uitvoeringsorganisatie van de bijstand en het vreselijke regiem waar je onder zit, laat maar zitten. Ik vraag geen aanvulling aan. Dat is het effect van het beleid, meer werkende armen.

uitstroomcijfers

Ook worden op ouderwetse manier door de politiek zeer hoge uitstroomcijfers van de uitvoeringsorganisatie vereist, waarbij de klantmanager, die tegenover een mens van vlees en bloed zit, onder druk komt te staan mensen eruit te werken. Die ambitieuze doelstelling is dat een stad als Amsterdam eigenlijk niet meer dan 30.000 bijstandsgerechtigden mag hebben. Waarom  mogen het er niet meer zijn? Dat blijft in de brief volkomen onduidelijk. Het gaat om mensen, hoor, niet om budgettering met spreadsheets. Ook verder gaat gekeken worden naar de rechtmatigheid van de uitkeringen. Zeg maar met de stofkam door het bestand, op zoek naar die paar bijstandsgerechtigden die de kluit belazeren. Daarvoor moeten dan wel 40.000 bijstandsgerechtigden voor de zoveelste keer het hele hebben en houden van hun privéleven op tafel leggen. Daarnaast belooft de wethouder coaches, loonkostensubsidies, en banenplannen. Maar de concrete banenplannen zijn vaag (afspraken met werkgevers door een beroep te doen op hun goede wil?) of een druppel op een gloeiende plaat. (De werkbrigade, waarvan de eerste deelnemers trouwens alweer in de bijstand zitten. Moeten die nu ook op gesprek komen?). Tot nu toe loopt de terugloop van het aantal bijstandsgerechtigden in Amsterdam achter bij het landelijk gemiddelde. Nu blijkt de financieringssystematiek van de Participatiewet zo te zijn, dat in dat geval een gemeente te maken krijgt met hoge boetes: als Amsterdam achterblijft qua uitstroom zoals het nu doet, vooral trouwens als gevolg van het relatief grote aantal arbeidsongeschikten en langdurig werklozen, dan kan het bedrag oplopen tot 68 miljoen aan kortingen op het bijstandsbudget. De gemeenten, en dus ook Groot Wassink staan zodoende onder grote druk van deze rechtse regering.

Neoliberaal arbeidsmarktbeleid

Het ‘nieuwe’ beleid van Groot Wassink is ondanks zijn linkse signatuur geheel in overeenstemming met het neoliberale arbeidsmarktbeleid: aan de ene kant: werkloosheid is een gevolg van een tekort aan voldoende banen, waarbij werkgevers hun eisen moeten aanpassen aan de mogelijkheden van de arbeidskrachten.  Zodat je een actief werkgelegenheidsbeleid moet voeren. Investeren in struktureel werk is de enige oplossing. Begin ook vooral eens op de Stopera zelf. Tijdelijke banen voor structureel werk direct omzetten naar vaste banen.  Door loonkostensubsidies vertikken werkgevers het om mensen vast en normaal betaald in dienst te nemen.
Verder moet je mensen concrete opleidingen met diploma’s bieden. Geen werken zonder loon trajecten en disciplineringsgesprekken en trajecten. Werkgevers moeten quota krijgen van oudere mensen die ze in dienst nemen en houden.
Maar nee, aan de andere kant is dat niet het neoliberale beleid. Daarin wordt gezegd: werkloosheid is het gevolg van gebreken van de werkzoekenden, ze moeten gedisciplineerd worden. Niet investeren in gedegen opleidingen die een diploma opleveren. Werkgevers zijn ondanks de beperkte afspraken over contingentering van arbeidsgehandicapten volledig autonoom in hun personeelsbeleid, en je moet inzetten op het bijschaven (jobcoaches, loonkostensubsidies, disciplineringstrajecten) en onder druk zetten van werklozen, om de markt zijn werk te laten doen,  waarbij werkgevers bij de matching tussen vraag en aanbod hun eisen vanzelf wel zullen bijstellen bij tekorten en de kansen van de werkzoekenden worden vergroot. Je moet dus wat de werkgevers betreft alleen een beroep doen op hun ‘goodwill’. Wanneer gaan we nu eens stoppen met het pamperen van werkgevers. 

Neoliberaal beleid werkt niet in het belang van de werkzoekenden

Die neoliberale arbeidsmarkt en het daarbij behorende beleid werkt niet, waar het gaat om de belangen van gedeeltelijk arbeidsongeschikten en langdurig werklozen. Dat is na 40 jaar neoliberaal beleid wel duidelijk. Steeds verschijnen er momenteel berichten over grote tekorten op de arbeidsmarkt. Werkgevers zouden schreeuwen om personeel, en het aantal vacatures stijgt sterk. Onlangs werd uit cijfers van het CBS bekend, dat in 2018 het aantal flexwerkers met 7000 was afgenomen. Een verwaarloosbare afname op een aantal flexwerkers van bijna 2 miljoen. (exclusief zzp-ers) Doet door al die tekorten aan personeel de markt zijn werk? Komen er substantieel minder flexwerkers, stellen de werkgevers hun eisen bij, gaan de lonen sterk omhoog? Nee dus. Vandaag werd bekend, dat de voor prijsstijgingen gecorrigeerde lonen de eerste drie maanden van 2019 zijn gedaald. Dit terwijl Nederland met meer vacatures kampt dan ooit, bedrijven de ene recordwinst na de andere boeken. Uiteindelijk zijn de werkgevers door het huidige overheidsbeleid ondanks de vacatures niet door de markt en niet door de overheid gedwongen hun eisen en voorwaarden aan te passen.  Hiervoor gaf ik al aan, dat door dit beleid het aantal werkende armen groter zal worden. Dat komt ook omdat mensen gedwongen zullen worden of zich gedwongen zullen voelen de eisen van de werkgevers en de aangeboden slechte arbeidsvoorwaarden en omstandigheden maar te accepteren. En daarmee zijn we bij het werkelijke doel van het neoliberale arbeidsmarktbeleid van de overheid: de grote beschikbaarheid van zeer goedkope, gewillige, flexibele arbeidskrachten die bereid zijn tegen slechte voorwaarden en omstandigheden rot werk of zwaar werk te doen, desnoods levend onder het sociale minimum. Je zou kunnen zeggen dat in dit opzicht het neoliberale arbeidsmarktbeleid dat de overheid voert heel effectief is. Met als prijs de kansloosheid van duizenden werklozen en gedeeltelijk arbeidsongeschikten. Wier tragisch lot levend onder het regiem van een sociaal panopticum de grote groep als een schrikbeeld voor ogen staat. En hoezeer de wethouder ook spreekt over een menselijk beleid, ook in Amsterdam is uiteindelijk de bijstand vooral op basis van rijksregels met de doelstelling van goedkope arbeidskrachten voor ogen een sociaal panopticum.

Sociaal panopticum

Leven in de bijstand is dus leven in een sociaal panopticum. Dit is een voortdurende controle op het doen en laten van specifieke groepen in de maatschappij in dit geval bijstandsgerechtigden middels moderne technieken (bewakingscamera’s, koppeling van databanken, registratie van individuele kenmerken middels vingerafdrukken, etc.) waarbij mensen ook intensief gecontroleerd worden middels disciplineringsgesprekken en bij verdenking van fraude allerlei klassieke opsporingsmethoden, zoals een buurtonderzoek of schaduwen. Verder is er  controle van organisaties met een stoet van bewakers in dienst, zoals conducteurs, stadswachten, buurtvaders, verkeersregelaars, etc. De mensen  moeten daarbij het gevoel krijgen, dat ze voortdurend worden waargenomen en dat door de autoriteiten als afwijkend gedefinieerd gedrag zal worden bestraft. Dit wordt gecombineerd met een ideologisch offensief in soms wollige ogenschijnlijk fraai klinkende doelstellingen dat de ontwikkeling en invoering van het panopticum moet rechtvaardigen en dat leidt tot illegalisering en criminalisering van gedrag dat de bedoeling heeft aan het panopticum te ontsnappen. Leven in de bijstand is af en toe je hele hebben en houden op tafel leggen, al je privégegevens van je leven, dat vervolgens naast de zeer gecompliceerde en uitgebreide regels van de bijstand wordt gelegd om te kijken of je op een detail niet iets hebt gedaan wat volgens de definities van het panopticum ‘fout’ is..

het principe van de bijstand

Het principe van de bijstand is, dat bij andere inkomsten dit moet worden verrekend, er is een partnertoets, bij besparing van wat kosten moet je uitkering omlaag (kostendelersnorm) er is verplicht vrijwilligers werk middels het principe van de tegenprestatie, de uitkering is voorwaardelijk door eisen op het gebied van Nederlands spreken, etc. Mensen in de bijstand die door alle persoonlijke problemen al gestrest, angstig en depressief zijn worden door het regiem van de bijstand alleen maar zieker. En nu gaat Groot Wassink in ferme bewoordingen zeggen dat het aantal bijstandsgerechtigden van 40.000 naar 30.000 moet, dat iedereen zal worden opgeroepen, dat de gesprekken niet vrijblijvend zijn, etc. Dit levert bij de duizenden bijstandsgerechtigden die arbeidsongeschikt zijn nog meer stress, angsten en slapeloze nachten op. Het sociaal panopticum doet zijn werk: ook al wordt je niet vaak opgeroepen, voortdurend heb je het gevoel constant te worden waargenomen, ieder ogenblik kan er een bericht komen dat een ambtenaar in je ziel wil kijken. Het is ook de knagende onzekerheid: ik weet niet of ik word opgeroepen, maar ieder ogenblik kan mijn bestaansfundament ter discussie worden gesteld. voortdurend denk je erover na hoe aan dit panopticum te ontsnappen, voortdurend loop je te malen over de grenzen van het panopticum.  Kan ik een klacht indienen? Kan ik een bezwaarschrift schrijven, kan ik mij ziek melden? Als ik een oproep krijg, wat kan ik dan verwachten, hoe moet ik mij voorbereiden? En gevoelens van machteloosheid: als je ziek bent, of arbeidsongeschikt, is ontsnappen uiteindelijk onmogelijk.

Megabanenmarkt

De politieke situatie lijkt momenteel wel een beetje op de situatie ten tijde van de Megabanenmarkt jaren geleden. Toen zette minister Vermeend de gemeente Amsterdam onder grote druk een grotere uitstroom uit de bijstand te realiseren met ook dreigingen van kortingen op het budget. Wethouder Köhler toen van Groen Links, nu van de SP is nog op het dossier gevallen. Daarop trad wethouder van der Aa aan, die een vlucht naar voren bedacht: de megabanenmarkt. Alle bijstandsgerechtigden werden opgeroepen naar een grote fabriekshal in het havengebied bij Sloterdijk te gaan, alwaar ze werden doorgezaagd over mogelijkheden aan het werk te gaan, en indien dit niet kon, werden ze opnieuw gekeurd, en er werden nieuwe dossiers aangelegd met hetzelfde argument dat ook Groot Wassink gebruikt: we wisten niet eens wat voor opleiding al die mensen hadden, en met die nieuwe dossiers zou alles op orde zijn. De megabanenmarkt kostte uiteindelijk 200 miljoen euro. Het was een grote mislukking. Het aantal bijstandsgerechtigden liep nauwelijks terug. Na afloop van de megabeaenmarkt werden de karren met ongesorteerde nieuwe dossiers het centraal archief binnen gereden en in een hoekje gezet. De ambtenaren gingen weer gewoon door met hun oude dossiers. Gaan de plannen van Groot Wassink eenzelfde mislukking tegemoet? Gezien het falende neoliberale arbeidsmarkt beleid tot nu toe lijkt dit niet onwaarschijnlijk. Dat het niet onwaarschijnlijk is komt ook door het volgende. Het wil maar niet tot de bestuurders doordringen, ondanks een analyse in dit opzicht in de brief van 20 mei, dat de bijstand steeds meer een verkapte arbeidsongeschiktheidsregeling is geworden, o.a. omdat de eigenlijke arbeidsongeschiktheidsregelingen bijna op slot zijn gegaan. Maar er zijn ook arbeidsongeschikten in de bijstand die niet verzekerd waren toen ze arbeidsongeschikt werden. Het grootste deel van de bijstandsgerechtigden kan gewoonweg niet betaald werk verrichten, maar de bestuurders blijven hardnekkig spreken over ‘langdurig werklozen’ alsof ze wel aan het betaalde werk zouden kunnen. Groot Wassink heeft haast. ‘Iedere dag dat we wachten is een dag dichter bij de volgende crisis’ aldus de wethouder.
Nou, Rutger, ik denk dat het niet gaat lukken, en als het wel lukt? Dan is het tot de volgende crisis.

Piet van der Lende

zondag 12 mei 2019

René Beunders (59) van sociaal hart zoekt een donornier

De voorman van Stichting 'Sociaal Hart Enschede' die al jaren opkomt voor de rechten en belangen van kwetsbare inwoners (zorg, bijstand en armoede) is nu vanwege ernstig nierfalen op zoek naar een donornier. Na hartfalen, diabetes mellitus, polyneuropathie en neurogene claudicatio wordt hij sinds vorig jaar vanwege nierfalen dagelijks geconfronteerd met zware dialyse-verplichtingen. Aangezien de wachttijd voor een donornier maar liefst vier jaar bedraagt is hij dringend op zoek naar een nier van een gezonde donor (tussen 20 en 60 jaar) bij voorkeur met bloedgroep nul positief. Graag uw reacties via mail renebeunders@live.nl of tel. 06-51322224.

zaterdag 11 mei 2019

Een tijdbom onder de financiering van bewindvoering voor mensen met schulden uit de bijzondere bijstand?


De gemeente Groningen wil de kosten van bewindvoering voor mensen met schulden inperken door standaard de bewindvoering te laten uitvoeren door de Gemeentelijke Krediet Bank (GKB). Dit legt een bom onder de financiering van de bewindvoering uit de pot voor de bijzondere bijstand. De kostenpost van bewindvoering bij mensen met schulden legt een groot beslag op die pot. Commerciële bureaus van bewindvoerders verdienen door die financiering veel geld. Door de werkwijze van de gemeente Groningen kan het geld uit de pot voor bijzondere bijstand voor andere doeleinden worden aangewend.

De gemeente Amsterdam gaf in 2017 100 miljoen uit aan 'armoedebestrijding'. De grootste kostenpost in dezen is de bijzondere bijstand, nl. 14 miljoen. Maar... bijstandsgerechtigden en andere minima (bijzondere bijstand is in principe voor alle minima, dus ook voor AOW-ers en zo) krijgen in Amsterdam in de praktijk niets. Alles wordt afgewezen. Dat wordt ook door interne ambtenaren bevestigd. Hoe kan dat? Waar wordt het geld dan aan uitgegeven? Er blijken twee hoofdposten te zijn, nl. verhuiskostenvergoeding voor daklozen, die weer een nieuwe leven met een woning beginnen en... bijzondere bijstand voor bewindvoerders, waarvan er twee zijn, bewindvoerders in het kader van een beschermingsbewind en bewindvoerders in het kader van de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP). Bij beschermingsbewind gaat het eigenlijk om begeleiding van mensen die bijvoorbeeld psychisch in de war zijn of mensen die door een lichamelijke of geestelijke handicap niet hun eigen financiën kunnen beheren.

Financiering bewindvoerders

Een zeer groot deel van de bijzondere bijstand in veel gemeenten gaat naar bewindvoerders, die daar een salaris van krijgen. Hoe gaat dat? Ze vragen namens de cliënt bijzondere bijstand aan. De client moert een eigen bijdrage betalen. Die cliënt heeft geen idee, natuurlijk. En hoe controleer je, hoeveel uur een bewindvoerder heeft gewerkt? Er zijn zelfs mensen die hebben twee bewindvoerders. Eentje die de schulden saneert in het kader van de WSNP, en eentje die de financiële zaken regelt. Want de bewindvoerders WSNP zeggen: wij houden ons alleen bezig met activiteiten in het kader van de WSNP. De kosten van deze bewindvoering rijzen dus dusdanig de pan uit, dat er voor de bijstandsgerechtigden en andere minima geen bijzondere bijstand in de pot overblijft, waarvoor die eigenlijk dus bedoeld is, nl. mensen in tijdelijke noodsituaties als laatste vangnet in de sociale zekerheid bijzondere kosten die ze moeten maken vergoeden. In veel gemeenten is de situatie hetzelfde. Merkwaardig is, dat 'ambulante ondersteuning' dus (financiële begeleiding) dan weer gefinancierd wordt via de WMO.

gemeente Groningen

Maar uit een uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland blijkt, dat de gemeente Groningen een andere weg is ingeslagen. Zij betaalde in 2016 2,5 miljoen euro aan bewindvoerders. Wethouder Mattias Gijsbertsen (GroenLinks) verwacht een forse besparing wanneer de gemeente dit in eigen hand houdt. Alleen wanneer Groningers met maximaal 120 procent van de bijstandsnorm bij de Gemeentelijke Kredietbank onder bewindvoering staan, krijgen zij de kosten voor bewindvoering vergoed. De wethouder, die de overstap in drie jaar wil doorvoeren, verwacht in 2021 een besparing van een miljoen. Het college wil in drie jaar tijd in totaal 1800 Groningers voor de keuze stellen: overstappen of na zes maanden geen bijzondere bijstand meer. Het college in die gemeente heeft dus besloten, dat de bewindvoering voortaan niet meer alleen wordt uitgevoerd door commerciele bewindvoeringsbureaus maar door de Gemeentelijke Krediet Bank. (GKB) De gemeente Groningen heeft dit in beleidsregels vastgelegd. De gemeente beschouwd ten opzichte van bijzondere bijstand de uitvoering door de Kredietbank als een passende en toereikende voorliggende voorziening. Bij zo’n voorliggende voorziening kan financiering vanuit de bijzondere bijstand worden geweigerd. De voorliggende voorziening moet het betalen. En de GKB kan de bewindvoering gratis uitvoeren, er wordt althans geen beroep meer gedaan op de pot van de bijzondere bijstand, die nu voor andere doeleinden kan worden aangewend. Dit gebeurde ook in een geval waarin de Rechtbank Noord-Nederland uitspraak heeft gedaan. De betrokkene met schulden moest de kantonrechter vragen zijn huidige bewindvoerder op te zeggen en bewindvoering voortaan via de Kredietbank te laten lopen. (Bewindvoerders worden door de Kantonrechter benoemd). Betrokkene met schulden deed dit niet. De financiering uit bijzondere bijstand van de bewindvoerder werd daarop door de gemeente stopgezet. Betrokkene ging tegen de uitspraak in bezwaar en uiteindelijk kwam het terecht bij de Rechtbank Noord-Nederland.

Uitspraak Rechtbank

De Rechtbank overwoog dat dat ‘kosteloze’ bewindvoering door GKB een gelijkwaardig alternatief kan zijn voor een beschermingsbewind. Maar in het onderhavige geval had de gemeente niet voldoende onderzocht of de voorliggende voorziening passend en toereikend was, en dus besloot de Rechtbank dat de gemeente een nieuwe beslissing op bezwaar moest nemen en in de tussentijd houdt betrokkene financiering van de bewindvoering uit de bijzondere bijstand.

Maar dat neemt niet weg dat de Rechtbank positief stond tegenover de beleidsbeslissing van de gemeente Groningen: Beschermingsbewind via de GKB kan een passende en toereikende voorliggende voorziening zijn. Dit opent de mogelijkheid voor andere gemeenten ook zo te gaan werken.
De juridische haarkloverijen gaan dan over de vraag, of de bewindvoering door de GKB inderdaad kan worden beschouwd als een passende en toereikende voorliggende voorziening en of de keuzevrijheid van degene met schulden niet onterecht wordt ingeperkt, omdat de kantonrechter bij de benoeming van een bewindvoerder uitdrukkelijk rekening moet houden met de wensen van betrokkene. Maar het zou te ver voeren, dat allemaal in dit artikel te behandelen. Wel kan nog opgemerkt worden dat de strenge regels voor de handhaving van het neo-liberale markt-kapitalisme de oplossing van de gemeente Groningen in de weg kunnen zitten. De gemeenten mogen, als ze de bewindvoering in eigen huis regelen, niet op ongelijke voet concurreren met de commerciële bewindvoerders. Op grond van de Mededingingswet dienen overheden zich te richten op de gedragsregels in de Wet markt en overheid en er zijn in dat opzicht ingewikkelde procedures waar de overheid zich aan moet houden om een oplossing zoals nu bij de gemeente Groningen door te voeren. Dit zou in de toekomst een rol kunnen spelen, omdat bij de bewindvoeringsbureaus in Groningen en hun belangenorganisaties de druiven zuur zijn. In ingezonden brieven in het Dagblad van het Noorden hekelen ze de oplossing van de gemeente Groningen: het brengt uiteindelijk meer kosten met zich mee, de uitvoering gebeurt minder professioneel, etc. En er wordt gedreigd met rechtszaken tegen de gemeente Groningen.

Rechtbank Noord-Nederland 22-1-2019, ECLI:NL:RBNNE:2019:279

Piet van der Lende

vrijdag 10 mei 2019

De SP en de ontwikkeling van ‘linkse’ bagger

Hoewel wat ik noem ‘rechtse bagger’ van alle tijden is, en in de geschiedenis werd vastgelegd in schotschriften en pamfletten, heeft het fenomeen met de komst van sociale media en internet een hoge vlucht genomen. Mensen kunnen vanachter de computer of via mobiele apparatuur anoniem direct zelf berichten publiceren, op een goedkope manier en potentieel toegankelijk voor vele lezers. Er blijken allerlei mensen met ambtelijke posities of in het bedrijfsleven anoniem allerlei vooroordelen en racistisch rotzooi op twitter etc. te produceren. ‘Voor de lol’ of ‘om een beetje te provoceren’. Kenmerk van de rechtse bagger is, dat het gaat om oppervlakkige beeldvorming, het opplakken van een frame op een gebeurtenis of op personen, als een symbool verbonden met emoties. Het gaat daarbij niet om genuanceerde meningen, waarbij je op een oprechte manier probeert de werkelijkheid te analyseren, maar om verdraaiing van feiten, selectieve interpretatie en selectie van feiten, samenzweringstheorieën, stigmatisering van bevolkingsgroepen en vervalsing van de geschiedenis. Alles in dienst van de oppervlakkige beeldvorming op basis van emoties. Of feiten kloppen doet er niet toe, zolang de beeldvorming maar wordt versterkt.

Betrekkelijk kleine groep met grote invloed

Kenmerk van de rechtse bagger is ook, dat een betrekkelijk kleine groep op sociale media wanneer ze overgaan tot gecoördineerde acties, bijvoorbeeld via rechtse, of extreemrechtse partijen of nog erger, fascistische groeperingen, een grote invloed kan uitoefenen omdat de schijn wordt gewekt dat de sociale media worden overspoelt met hun mening, en dat dus ‘de bevolking’ er zo grotendeels over denkt. Terwijl in werkelijkheid de meerderheid het niet zo belangrijk vindt of zich om een andere reden afzijdig houdt. Media en politici richten zich vaak op deze schijnmeerderheid om maatregelen te eisen in de lijn van de rechtse bagger. Aan de rechtse bagger ligt een (neoliberale) mensvisie ten grondslag: mensen zijn eigenlijk dom, reageren primair op emoties en financiële prikkels, die je bij hen kunt losweken en manipuleren. Daar moet je bij aansluiten. De mens is een egoïstisch wezen en hierop inspelen levert via het marktmechanisme op, dat mensen hun eigenbelang nastreven en het mooie is dat via dat mechanisme van de marktwerking de resultante is, dat gebeurt wat in het algemeen belang het beste voor ons allen is. Dat mensen in wezen dom zijn en emotiemachines op basis van (instinctieve ) prikkels heeft in het verleden een belangrijke rol gespeeld in het tegenhouden van mensenrechten, bijvoorbeeld lang geleden in de discussie over het algemeen kiesrecht, maar het speelt overal een rol waar meer zeggenschap van mensen aan de orde komt.

Wat stel je ertegenover?

De vraag is, wat links hier tegenover kan stellen. Daarbij zie ik twee mogelijkheden. In de eerste plaats werken vanuit een andere mensvisie en visie op inrichting van de samenleving. Mensen zijn niet dom, willen behalve het nastreven van hun eigenbelang ook als sociaal wezens graag samenwerken, solidair zijn, elkaar ondersteunen. Ze worden sterk door hun omgeving beïnvloedt, dus de inrichting van de samenleving heeft invloed op hoe mensen reageren. En die omgeving is in onze samenleving het kapitalisme, met zijn concurrentie van allen tegen allen en een sterke individualisering. Maar in principe zijn mensen geen wezens, die alleen maar hun eigenbelang nastreven en die zelf op een rationele manier kunnen denken en voors en tegens afwegen. Dus in plaats van te appelleren aan het egoïsme van mensen in een markteconomie is ook een andere samenleving mogelijk waarin niet door eenzijdig het blinde marktmechanisme maar door onderling democratisch overleg wordt bepaald wat er in de samenleving gebeurt. Appelleren aan die rationaliteit betekent dat je pogingen doet, met genuanceerde analyses de rechtse bagger te weerleggen, tezamen met het bevorderen en naar voren brengen van samenlevingsstructuren, waarin deze mensvisie tot zijn recht komt. Beelden en symbolen kunnen daarbij wel een rol spelen, bv bij de herdenking van historische gebeurtenissen, maar altijd verwijzend naar een uitgebreide inhoudelijke analyse die appelleert aan de ratio in de mens.

Een ander antwoord. ‘Linkse’ bagger

Maar er is ook een ander ‘antwoord’ mogelijk. Namelijk het ontwikkelen van ‘linkse’ bagger. Geheel volgens de principes van de rechtse bagger mensen benaderen om ze te winnen voor een concreet geïsoleerd links standpunt. Ik zeg concreet geinsoldeerd links standpunt, want uiteindelijk is deze methode dus in strijd met een optimistische mensvisie en streven naar een andere inrichting van de samenleving dan de rechtse bagger wil. Interessant wordt dit, als het geïsoleerd linkse standpunt, waarvoor je de burger c.q. de kiezer wilt winnen met rechtse baggermethoden, helemaal geen exclusief links standpunt is. Dat is nu met de Europese verkiezingen op komst het geval met het onderwerp ‘meer of minder Europa’. Als je op dat punt linkse bagger gaat produceren, wat is dan nog het verschil met rechtse bagger? Zeker als die linkse bagger zich richt tegen een andere linkse partij. Of een partij, die zichzelf links noemt. De SP lijkt in deze val te zijn getrapt. De partij heeft onlangs een filmpje geproduceerd, waarin een Brusselse technocraat genaamd ‘Hans Brusselmans’ figureert: een overduidelijke verwijzing, ook in postuur en gezichtsvorm, naar Eurocommissaris Frans Timmermans van de Partij van de Arbeid. Alle clichés over Brussel komen in het spotje voorbij: Hans is voorstander van een ‘Europese superstaat’, woont als Brusselse zakkenvuller in een villa, met een conservatieve antieke inrichting. Hij gooit grijnzend de uitslagen van Europese referenda in het haardvuur en schrokt een rood-wit-blauwe taart naar binnen, want ‘Hans wil Nederland opslokken’. De boodschap: ‘Laat Brussel niet de baas zijn, stem 23 mei SP.’

effect filmpje

Het effect van het filmpje: je hoeft ‘stem 23 mei SP’ alleen maar te vervangen door ‘stem 23 mei Forum voor Democratie of PVV’ en het filmpje kun je zo laten. Het filmpje werd prompt een hit op de sociale media, maar er kwam ook hevige kritiek, ook vanuit de eigen partij: niet eerder werd in een Nederlands campagnefilmpje zo grof op de man gespeeld. Frans trekt ergens in het filmpje zijn broek uit (?) en gaat dan spelen met speelgoed tanks, die in een rijtje langs het open haard vuur rijden. Nergens in het filmpje is een inhoudelijk argument te vinden. Ach Piet, maar is het geen satire? Pardon, het is dan wel een hele slechte satire. Het wordt totaal niet duidelijk dat het zo bedoeld is. In je propaganda afglijden naar veramerikaniseerde trumpmethoden en de methoden van de rechtse bagger zal de verwarring onder de mensen alleen maar groter maken en brengt een rechtvaardiger samenleving uiteindelijk geen stap dichterbij. Je blind staren op de negatieve rechtse bagger, hun methoden overnemen, opschuiven naar hun standpunten in sommige opzichten en je daarbij verliezen in de concurrentie van de elkaar bestrijdende politieke partijen in de parlementaire democratie, zal nooit het elan opleveren van grote sociale bewegingen, die werkelijk de loop van de geschiedenis een andere richting kunnen geven. Het levert na de verkiezingen door de compromissen met conservatieve groeperingen waartoe je bent gedwongen om op lokaal en nationaal niveau uiteindelijk een beetje invloed te kunnen uitoefenen hooguit een chronische vertrouwensbreuk op met de kiezer, die je dan later weer moet proberen terug te winnen van de conservatief of ergere partijen. Zodat je gedwongen bent nog verder naar hun standpunt op te schuiven.

conclusie

Beter is het mensen perspectief te bieden door aan te sluiten bij de talloze initiatieven, coöperaties en andere samenwerkingsverbanden die op lokaal niveau in de eigen omgeving oplossingen zoeken voor het falen van de neoliberale markteconomie en die sinds een tiental jaren als paddenstoelen uit de grond schieten, zoals collectieven in de zorg, energie en wooncollectieven en andere. Probeer een stem te geven aan die positieve beweging onder de mensen. Onder welke voorwaarden kunnen zij hun initiatieven verder ontwikkelen, en welke eisen stel je daarbij? Dat is een betere insteek dan het filmje en de achterliggende filosofie van de SP. Dat ze veel kritiek hebben op de Partij van de Arbeid vind ik op zich overigens niet zo’n punt. Dat heb ik ook.

Piet van der Lende



vrijdag 3 mei 2019

Hiddema geeft te veel ontvangen onkosten aan Poezenboot

Forum voor Democratie-kamerlid Theo Hiddema doneert zijn te veel ontvangen onkostenvergoeding aan de Poezenboot. Het ‘kattenbeest’ is Hiddema ‘dierbaar’.
Beheerder Judith Gobets van de poezenboot: ,,We stonden er met zijn allen helemaal versteld van. Van sommige mensen wéét je dat het kattenmensen zijn, die zijn er heel open over. Maar van meneer Hiddema wist ik het niet.’’

Het zou gaan om zo’n 14.000 euro. Geld dat Hiddema kreeg omdat hij bij zijn installatie in de Kamer Maastricht als woonplaats opgaf, terwijl hij in Amsterdam resideert. Hiddema gaf direct toe niet in Maastricht te wonen en zei de boel niet bewust te hebben geflest. Het te veel uitgekeerde geld wilde hij teruggeven, maar dat blijkt in de praktijk ingewikkeld. De Tweede Kamer zou zeggen dat het geld wél rechtmatig is uitgegeven. Hiddema staat immers formeel ingeschreven in Maastricht. Hij zegt in de Volkskrant dat hij zich nu gaat inschrijven in Amsterdam.

Ok ok ,zo doen de heren van stand dat. 

Het teveel uitgekeerde geld wilde hij teruggeven, maar dat blijkt in de praktijk ingewikkeld. De Tweede Kamer zou zeggen dat het geld wel rechtmatig is uitgegeven. Ja ja, meneer Hiddema . Stel u was een uitkeringsgerechtigde. Ok,ok ik zeg ook “stel” . Een meneer van stand overkomt zoiets niet. Maar stel u was uitkeringsgerechtigde en u geeft bij uw aanvraag uitkering in Amsterdam op dat u woonachtig bent in Amsterdam, maar in de praktijk verblijft u in Utrecht. Denkt u nu werkelijk dat de Sociale Dienst (DWI) te Amsterdam zou zeggen dat de uitkering wel rechtmatig is gegeven. Omdat u formeel staat ingeschreven in Amsterdam. Nou meneer Hiddema ik kan u verzekeren dat de Dienst Fraude u zal betichten van woonfraude. Vervolgens zullen ze u, omdat u een keer over de scheef bent gegaan u indelen als een zeer fraudegevoelig iemand. Dat betekent in de toekomst bij de geringste twijfel, ondergaat u een onderzoek 

Het zou u sieren als u erop staat om alsnog te zaak te laten onderzoeken. Al was het maar om aan te geven dat u net als een willekeurige steuntrekker niet boven de wet staat
Het zou de Tweede Kamer sieren om deze zaak verder te onderzoeken. Om aan te geven dat niemand, ook geen Kamerlid boven de wet staat en dus ook zou behandeld wordt als een steuntrekker die beticht wordt van woonfraude. 

Het is leuk dat u het geld aan een zeer nobel doel geeft om maar aan te geven dat u in uw ogen niks verkeerd hebt gedaan. Het blijft toch overheidsgeld dat u uitgeeft, zonder dat u kunt aangegeven dat het rechtmatig in uw bezit is gekomen. Gaat u nu deze gift aan de Poezenboot op uw belastingformulier aangeven als gift waardoor u in aanmerking voor belastingaftrek?
Dat de Poezenboot, die constant om geld verlegen is, deze gift accepteert is heel begrijpelijk. Toch kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat ze onwillekeurig worden meegezogen in een politiek spelletje. Het geld is toch enigszins besmet. Als meneer Hiddema zo onder de indruk is van het kattenbeest dan had hij al veel eerder een gift kunnen doen. Maar net nu! 

Een groet van Jacques Peeters 

donderdag 2 mei 2019

Op internet is het wijzigingsvoorstel van de Participatiewet en Ziektewet in verband met het breed offensief gepubliceerd.

Het kabinet heeft een breed offensief gelanceerd om mensen met een beperking aan het werk te helpen. Het is daarom wenselijk wijzigingen aan te brengen in de Participatiewet en Ziektewet, zoals het vereenvoudigen en verbeteren van het instrument loonkostensubsidie en van passende ondersteuning aan belanghebbenden. Ook wordt bevorderd dat werken loont voor mensen die in deeltijd met behulp van loonkostensubsidie werken.
U bent van harte uitgenodigd via https://www.internetconsultatie.nl/participatiewet_breed_offensief uw reactie op het wijzigingsvoorstel te geven. De einddatum van de consultatie is 4 juni 2019.

dinsdag 30 april 2019

Minima worden genaaid door overheid

Per 1 januari 2019 heeft de regering het lage btw-tarief verhoogd van 6 naar 9 procent. Onder het lage btw-tarief vallen de dagelijkse boodschappen. Concreet betekent dit dat u op 31 december 2018 voor een pak koffie nog €4,- moest neertellen; vanaf 1 januari kost dezelfde koffie €4,12. De dagelijkse boodschappen zijn dus door overheidsbeleid duurder geworden. Uw geld is minder waard geworden.

Toch roept dezelfde overheid dat niemand de btw-verhoging in zijn portemonnee zal voelen. Iedereen zal meer poen krijgen. Dat heeft dan te maken met belastingmaatregelen die ook op 1 januari 2019 zijn ingegaan en de pijn moeten verlichten. Allerlei planbureaus zijn er als de kippen bij om te bevestigen dat niemand erop achteruitgaat. Maar hoe kan het dan dat velen van ons toch het gevoel hebben dat ze weer eens financieel genaaid zijn?
Dat heeft dan te maken met het soort belastingmaatregelen die zijn genomen. Had je in 2018 een belastbaar inkomen tot €20.142,- dus tot minimumloon dan was je 36,55% aan belastingen kwijt. In 2019 ben je iets meer, namelijk 36,65% kwijt aan belastingen. Met andere woorden met een inkomen tot een minimumloon ga je belastingtechnisch er in 2019 op achteruit. En je boodschappen zijn duurder geworden. Dus je levert met een minimuminkomen flink in. Met dank aan onze lieve overheid.
Had je echter een inkomen van €60.000,- dan betaalde je in 2018 over het meerdere €20.142 nog zo’n 40.85% aan belastingen. In 2019 is dat 38,10% geworden. Dus je betaalt over €40.000 in 2019 zo’n 2,75% minder belastingen. Dat is zo’n €1.100,- meer in je portemonnee.
Hoe hoger je inkomen, des te meer profiteer je van de overheidsmaatregelen. Moet je rondkomen van een laag inkomen, dan word je genaaid door dit kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Daar verandert geen planbureau iets aan.
Jacques Peeters is spreekuurmedewerker van de Bijstandsbond. Dit artikel verscheen eerder in MUG Magazine van april 2019.