Momenteel wordt op links gediscussieerd over de oprichting van een nieuwe politieke partij, waarin Partij van de Arbeid en Groen Links in ieder geval zouden moeten opgaan, eventueel ook SP en de Partij voor de Dieren. Dit als vervolg op de samenwerking tussen Partij van de Arbeid en GroenLinks die er nu al is. Binnen de Partij van de Arbeid is oppositie van oud gedienden ontstaan omdat volgens hen de partij hiermee haar sociaaldemocratische principes verkwanseld. Groen Links zou geen ideologie hebben. Trekker van de oppositie is Ad Melkert, die de groepering binnen de partij 'Rood Vooruit' heeft opgericht. De PvdA staat voor werk, herverdeling en verbinding in de samenleving als basis voor zo'n beetje alles, zegt Melkert zaterdag op de bijeenkomst. Vooral dat woordje 'verbinding' is belangrijk. Daarmee wordt door de oude sociaaldemocraten niet alleen bedoeld, dat er compromissen moeten komen tussen kapitaal en arbeid, maar ook dat allerlei groepen die op basis van hun identiteit nu georganiseerd zijn in aparte (belangen) organisaties moeten opgaan in één emancipatie beweging van Links. Melkert vreest dat Groen Links teveel 'woke' is. Opkomen voor achtergestelden door hun specifieke belangen naar voren te brengen. Ook bijvoorbeeld de SP wil alle strijden laten opgaan in één strijd namelijk de klassenstrijd.
Oude mannen
De nadruk van de oppositiegroepering op de waarden van de sociaaldemocratie verbaast enigszins, omdat de oudgedienden die daarvan deel uitmaken gedeeltelijk in de kabinetten Kok waarin de PvdA regeerde met de liberalen van de VVD alle sociaaldemocratische principes (de ideologische veren) overboord hebben geworpen en een onvervalst neoliberale rechts beleid zijn gaan voeren. Maar in de kop van dit artikel staat: Melkert is een geniale man. Waarom? Hiervoor moeten we teruggaan in de geschiedenis. In 1985 werd met Europees subsidies het 'nationaal jongerenjaar' gehouden. Daarvoor werd een comité opgericht waarvan Ad Melkert de coördinator was. In het kader van het jongerenjaar moesten voorstellen worden gedaan om de positie van (migranten) jongeren te verbeteren. De vele jongerenorganisaties die er toen waren, hadden veel kritiek op het nationaal comité, omdat zij vonden dat de eisen niet ver genoeg gingen. Er was een grote jeugdwerkloosheid, en daar moest iets aan gedaan worden. De Nationale Werkgroep Jongerenjaar 1985 kwam in de publiciteit vanwege de interne strubbelingen. De eersten die afhaakten waren de buitenlandse jongeren. Daarop volgde het vertrek van de homo-jongeren. Niet lang daarna hingen de Jonge Socialisten de vuile was van de NWJ in de open lucht. Ad was toen nog een onbekende opbouwwerker, die wel al af en toe interviews gaf in de pers als coördinator. Behalve dit was hij ook secretaris van de directie van de NOVIB. In het kader van het jongerenjaar werden fietstochten tegen racisme in den lande gehouden, waaraan ik ook heb deelgenomen. We fietsten vanuit Amsterdam naar het noorden en er werden overal discussiebijeenkomsten gehouden. Ook in Zuid Nederland werden dergelijke fietstochten gehouden, waaraan vele jongerenorganisaties van migranten deelnamen. Ook daar werd kritiek gehoord op het nationaal comité.
Vooruitziende blik
In een evaluatie van het nationaal jongerenjaar in de Volkskrant gaf Melkert zijn visie op het gebeuren. Hij zei daarbij het volgende. 'Ik heb drie doelstellingen. Ten eerste wil ik een coalitie van de VVD en de sociaal democraten van de PvdA, en ten tweede wil ik dan minister van Sociale Zaken worden, en ten derde wil ik het terugploegen van uitkeringen om de jeugdwerkloosheid te bestrijden'. We moeten dus bedenken dat Melkert toen een betrekkelijk onbekende opbouwwerker was. Een coalitie van de VVD en de PvdA was in 1985 in de na-Uyliaanse dagen onvoorstelbaar. Ik vind het geniaal dat die onbekende opbouwwerker toen tien jaar vooruit kon kijken, zowel wat zijn eigen carrière betreft als de indeling van het politieke landschap dat hem voor ogen stond. Immers, tien jaar later zijn de regeringen die hij wou gekomen, is hij minister van sociale zaken geworden en heeft hij het terugploegen van uitkeringen gerealiseerd in de Melkertbanen. Melkert voerde als minister een desastreus beleid. Hij bezuinigde o.a. op de bijstand, en voerde de regeling in, waarbij de basisuitkering in de bijstand voor een alleenstaande werd verlaagd naar 50% van het minimumloon voor een alleenstaande waarbij de gemeenten de beleidsvrijheid hebben dat te verhogen met 10 of 20% toeslag. In de Melkertbanen voerde hij in feite dwangarbeid voor bijstandsgerechtigden in. Hierover heb ik vroeger op deze weblog geschreven. http://www.stellingwerven.dds.nl/herinneringenpietvanderlende/1995/06/10/uitkeringsgerechtigden-wie-niet-werkt-zal-niet-eten-melkert-en-de-derde-sektor/
Terug naar het jongerenjaar
Hoe verwerkte Melkert de kritiek van de jongerenorganisaties op zijn beleid? Daarover zei hij in een interview in de Volkskrant het volgende. "Jongeren zijn niet intolerant, maar de bereidheid om compromissen te sluiten is vaak nog niet zo goed ontwikkeld. Jongeren hebben veelal de neiging erg vast te houden aan hun eigen identiteit en die van hun organisatie. Dit kan ermee te maken hebben dat veel jongerenorganisaties voortdurend bezig zijn hun eigen ideeën te verdedigen. Dat leidt tot een sterk individualistische opstelling die de effectiviteit van het geheel niet ten goede komt." De doelstellingen van de 'verbinding' in de sociaaldemocratie die in het begin van het artikel werden genoemd, zijn na 1985 door grote delen van de sociaaldemocratie zo ingevuld, dat subsidies aan antiracisme organisaties, belangenorganisaties van migranten en uitkeringsgerechtigden werd afgebouwd. Iedereen moest 'integreren’in één grote samenleving waarbij tegenstellingen onder het tapijt werden geschoven. In feite is de oppositie van Melkert tegen het ontstaan van een grote linkse partij met Groen links een uiting van de verdeeldheid binnen links over de koers die moet worden gevolgd bij de emancipatie van achtergestelde groepen. Over de geschiedenis van die verdeeldheid valt nog meer te zeggen, maar daarover een andere keer.
piet van der lende